Badaną populację stanowią uczniowie, którzy w roku szkolnym 2009/2010 rozpoczęli naukę w klasach pierwszych publicznych szkół podstawowych dla dzieci i młodzieży (z wyłączeniem szkół specjalnych i przyszpitalnych). Z operatu losowania wyłączono placówki, w których uczęszczało do klas pierwszych mniej niż 10 uczniów.
Próba obejmuje uczniów z 180 losowo dobranych szkół podstawowych. Dodatkowo badaniem objęto rodziców uczniów, nauczycieli z placówek, do których uczęszczają oraz dyrektorów szkół. Łącznie wzięło w nim udział około 5500 uczniów, 5500 rodziców oraz 2500 nauczycieli. Szczegółowe informacje o schemacie doboru próby oraz jej reprezentatywności znajdują się w rozdziale Organizacja i metodologia badania podłużnego w szkołach podstawowych książki podsumowującej etapy I – III. Przeprowadzone analizy pokazały, że próba jest reprezentatywna i wysokiej jakości.
Badanie ma charakter panelu – kolejne etapy obejmują tych samych respondentów, a zebrane dane są łączone i analizowane w dłuższej perspektywie czasowej. Informacje o stopach realizacji próby w kolejnych etapach badania znajdują się w rozdziale Organizacja i metodologia badania podłużnego w szkołach podstawowych książki podsumowującej etapy I – III. Poniżej przedstawiono podstawowe informacje dotyczące realizacji próby wśród uczniów i ich rodziców.
Tabela 1. Odsetki uczniów i rodziców, których przebadano w kolejnych etapach w stosunku do liczby uczniów i rodziców w wylosowanych szkołach i klasach
|
grupa |
uczniowie |
rodzice uczniów |
|
|
liczba |
6648 |
6648 |
|
|
I etap |
liczba przebadanych |
5600 |
5760 |
|
% |
84,24% |
86,64% |
|
|
III etap, cz. 1 |
liczba przebadanych |
4942 |
4713 |
|
% |
74,34% |
70,89% |
|
|
III etap, cz. 2 |
liczba przebadanych |
4894 |
– |
|
% |
73,62% |
– |
|
|
IV etap* |
liczba przebadanych |
4432** |
– |
|
% |
66,67% |
– |
|
|
V etap* |
liczba przebadanych |
4480*** |
– |
|
% |
69,48% |
– |
|
liczba – liczba respondentów w wylosowanych szkołach i klasach w I etapie badania
% – odsetek przebadanych w danym etapie w stosunku do liczby respondentów w wylosowanych szkołach i klasach w I etapie badania
* uczniowie, którzy pozostali w próbie po jej odświeżeniu; nie uwzględnia uczniów dołączonych do próby
** pozyskano komplet danych (dziecko + rodzic)
*** pozyskano dane z co najmniej 3 z 5 narzędzi badawczych
W IV etapie badania, ze względu na reorganizację podziału na klasy w wielu szkołach, zdecydowano o odświeżeniu próby badawczej. Przeanalizowano, do których oddziałów klas V uczęszczają dzieci objęte dotychczas badaniem i wyselekcjonowano te, w których stanowili oni większość. W ten sposób do dalszego badania zakwalifikowano 323 oddziały. W oddziałach tych pozyskiwano zgody na badanie uczniów, którzy dotychczas w nim nie uczestniczyli.
W etapie V, w wyniku likwidacji, jedna placówka została wykluczona z badania. W próbie do końca badanie utrzymano 179 ze 180 szkół.
W badaniu zaplanowano pięć zasadniczych etapów. Etap II w drugiej klasie skoncentrowany na pomiarze osiągnięć szkolnych z powodów niezależnych od zespołu badawczego został odwołany. Poniższa tabela zawiera informacje o terminach realizacji wszystkich przeprowadzonych etapów. Szczegółowe informacje o przebiegu oraz stopach realizacji w poszczególnych etapach znajdują się w raportach technicznych.
Tabela 2. Terminy realizacji dotychczasowych etapów badania
|
etap |
klasa |
termin |
okienko badawcze |
raporty techniczne |
|
I |
I |
11.2009-06.2010 |
15.02.2010-07.04.2010 |
|
|
III, część 1 |
III |
04.2013-08.2013 |
10.05.2012-26.06.2012 |
|
|
III, część 2 |
IV |
08.2012-03.2013 |
17.09.2012-24.10.2012 |
|
|
IV |
V |
03.2014-09.2014 |
05.05.2014-23.05.2014 |
|
|
V |
VI |
03.2015-06.2015 |
13.04.2015-08.05.2015 |
Realizacja badania w terenie, ze względu na swoją skalę, została powierzona firmom badawczym wyłonionym w toku przetargów publicznych. Etap I badania przeprowadzony został przez Instytut Badania Rynku i Opinii Publicznej Millward Brown SMG/KRC Poland-Media SA, natomiast etap III oraz IV – przez ASM Centrum Badań i Analiz Rynku Sp. z o.o. Koordynatorami ze strony zespołu badawczego byli w kolejnych etapach Zofia Lisiecka, Cezary Kacprzak oraz Aleksandra Olendzka-Surgiel. W etapach III-V nadzór merytoryczny nad badaniem prowadziła Anna Hawrot.
Schemat badania, wraz z wyszczególnieniem osób badanych oraz obszarów badawczych, ilustruje poniższa tabela.
Tabela 2. Schemat badania podłużnego w szkołach podstawowych
|
etap |
grupa respondentów |
pomiary |
| etap 1 |
uczniowie |
inteligencja |
|
rodzice |
aspiracje edukacyjne wobec dziecka, status społeczny rodziny ucznia, struktura rodziny, kapitał kulturowy i ekonomiczny rodziny, historia edukacyjna dziecka | |
|
nauczyciele |
opinie o egzaminach zewnętrznych, opinia o wskaźnikach EWD, ocena funkcjonowania ucznia w pierwszym roku nauki (tylko wychowawca klasy) | |
|
dyrektorzy |
opinia na temat egzaminów zewnętrznych, analiza wyników egzaminacyjnych w szkole, opinia o wskaźnikach EWD, rekrutacja do szkoły, organizacja próbnych sprawdzianów po klasie szóstej | |
| etap III, cz. 1 |
uczniowie |
inteligencja, motywacja do nauki, relacje rówieśnicze, integracja szkolna |
|
rodzice |
aspiracje edukacyjne wobec dziecka, jakość kontaktów ze szkołą, dodatkowe wsparcie edukacyjne (w tym pomoc bezpłatna, korepetycje, zajęcia z języków obcych oraz ogólnorozwojowe) | |
|
nauczyciele |
opinie o egzaminach zewnętrznych, opinia o wskaźnikach EWD, doskonalenie zawodowe, poczucie skuteczności w zawodzie, kultura organizacyjna szkoły, partycypacja w zarządzaniu szkołą, przywództwo w szkole, stosunek do analizy wyników egzaminacyjnych w szkole, wykorzystywane w nauczaniu podręczniki, metody pracy na lekcjach, źródła wsparcia w sprawach zawodowych | |
|
dyrektorzy |
opinia na temat egzaminów zewnętrznych, analiza wyników egzaminacyjnych w szkole, stosunek do analizy wyników egzaminacyjnych w szkole, opinia o wskaźnikach EWD, statystyki dotyczące rekrutacji do szkoły, kultura organizacyjna szkoły, partycypacja nauczycieli w zarządzaniu szkołą, przywództwo w szkole, zasady przydziału uczniów do klas I klas do nauczycieli | |
| etap III, cz. 2 |
uczniowie |
osiągnięcia szkolne w zakresie matematyki, czytania i świadomości językowej |
| etap IV |
uczniowie |
integracja szkolna, dodatkowe wsparcie edukacyjne, aspiracje, poczucie samotności, relacje rówieśnicze, poczucie skuteczności |
|
rodzice |
status społeczny rodziny ucznia, struktura rodziny, kapitał kulturowy i ekonomiczny rodziny, aspiracje edukacyjne względem dziecka, historia edukacyjna dziecka, zaangażowanie rodzica w edukację dziecka | |
|
nauczyciele |
obciążenie pracą szkolną, wykształcenie i uprawnienia do nauczania, poczucie skuteczności w zawodzie nauczyciela | |
| etap V |
uczniowie |
dodatkowe wsparcie edukacyjne, integracja szkolna, absencja szkolna, oceny szkolne, inteligencja, osiągnięcia szkolne w zakresie matematyki, czytania i świadomości językowej |
|
nauczyciele |
wypalenie zawodowe, absencja |
Dodatkowo do danych z badania dołączono wyniki uzyskane przez uczniów na sprawdzianie po klasie VI szkoły podstawowej.
W badaniu wykorzystano różne ankiety i testy (w tym skale standardowe). Informacje o nich znajdują się tutaj. Narzędzia, które ze względu na swój charakter nie powinny być ujawniane oraz narzędzia, których prawa autorskie nie pozwalają nam na publikację, nie zostały zamieszczone na stronie. Pozostałe można pobrać klikając na linki poniżej.
Etap I:
- kwestionariusz dla dyrektora
- kwestionariusz dla nauczyciela
- kwestionariusz dla rodzica
- kwestionariusz opisu ucznia pierwszej klasy szkoły podstawowej
Etap III, cz. 1:
- kwestionariusz dla dyrektora
- kwestionariusz dla nauczyciela
- kwestionariusz dla rodzica
- kwestionariusz dla ucznia
Etap III, cz. 2
Etap IV
- kwestionariusz dla nauczyciela
- kwestionariusz poczucia skuteczności w zawodzie nauczyciela
- kwestionariusz dla rodzica
- kwestionariusz dla ucznia cz. 1
- kwestionariusz dla ucznia cz. 2
Etap V


