Metodologia i organizacja badania | Edukacyjna Wartośc Dodana

Osoby badane

Badaną populację stanowili uczniowie publicznych gimnazjów w Polsce (z wyłączeniem szkół specjalnych i przyszpitalnych). Z listy wszystkich takich gimnazjów (operatu losowania) zostały także wyłączone placówki, do których w roku szkolnym 2008/09 uczęszczało do klas pierwszych mniej niż 20 uczniów.

Próba badawcza objęła uczniów klas pierwszych ze 150 losowo wybranych gimnazjów. Dodatkowo, przebadano rodziców wylosowanych uczniów oraz nauczycieli i dyrektorów szkół wybranych do badania. Łącznie badaniem objęto około 5000 uczniów, 4800 rodziców oraz 2600 nauczycieli. Szczegółowe informacje o schemacie doboru próby oraz jej reprezentatywności znajdują się w rozdziale Organizacja i metodologia badania podłużnego w gimnazjum książki pt. „Trafność metody edukacyjnej wartości dodanej dla gimnazjów”. Przeprowadzone analizy pokazały, że próba jest reprezentatywna i wysokiej jakości.

Badanie ma charakter panelu – kolejne etapy obejmują tych samych respondentów, a zebrane dane są łączone i analizowane w dłuższej perspektywie czasowej. Jednym z głównych problemów takiego badania jest to, że nie udaje się w kolejnych turach dotrzeć do wszystkich respondentów. W przypadku prezentowanego badania takie zjawisko także wystąpiło, jednak dzięki wysiłkom zespołu badawczego oraz firm realizujących badanie udało się uzyskać wysokie odsetki realizacji poszczególnych etapów badania. Szczegółowe informacje na ten temat znajdują się w rozdziale Organizacja i metodologia badania podłużnego w gimnazjum książki pt. „Trafność metody edukacyjnej wartości dodanej dla gimnazjów”.

Schemat badania

Badanie objęło cztery grupy respondentów i było podzielone na trzy etapy. Schemat badania, wraz z wyszczególnieniem osób badanych oraz obszarów badawczych, ilustruje poniższa tabela.

Tabela 1 Schemat badania podłużnego w gimnazjum

etap	grupa respondentów	pomiary
etap 1 (I – III 2010) I klasa gimnazjum	uczniowie	inteligencja, wcześniejsze doświadczenia edukacyjne, motywy wyboru szkoły, aspiracje edukacyjne, status społeczno-ekonomiczny rodziców
	rodzice	środowisko społeczne, pozycja społeczna, aspiracje edukacyjne w stosunku do dziecka, wcześniejsze doświadczenia edukacyjne ucznia, motywy wyboru gimnazjum, opinie o egzaminach zewnętrznych
	nauczyciele	opinie o egzaminach zewnętrznych i EWD, wykorzystanie wyników egzaminów zewnętrznych w pracy dydaktycznej
	dyrektorzy	opinie o egzaminach zewnętrznych i EWD, wykorzystanie wyników egzaminów zewnętrznych w pracy dydaktycznej, selekcja uczniów do szkoły
etap II (IX – XI 2011) III klasa gimnazjum	uczniowie	osiągnięcia i umiejętności szkolne uczniów w zakresie języka polskiego (świadomości językowej oraz czytania) i matematyki.
etap III (IV-VI 2012) III klasa gimnazjum	uczniowie	inteligencja, motywacja do nauki, integracja uczniów ze szkołą, zaufanie do instytucji publicznych, aspiracje edukacyjne, sposób przygotowania się do egzaminu gimnazjalnego, korepetycje, relacje rówieśnicze, styl nauczania, bezradność intelektualna, stopień samokontroli
	rodzice	aspiracje edukacyjne w stosunku do dziecka, uczestnictwo w życiu szkoły
	nauczyciele	styl zarządzania, kultura organizacyjna, styl przywództwa, opinie o egzaminach zewnętrznych i EWD, styl nauczania, uczestnictwo w różnych formach doskonalenia
	dyrektorzy	styl zarządzania, kultura organizacyjna, styl przywództwa, opinie o egzaminach zewnętrznych i EWD, stosowanie selekcji uczniów do szkoły, metody selekcji uczniów do klas oraz przydziału nauczycieli od klas

Dodatkowo z egzaminacyjnych baz danych pozyskano dla badanych uczniów informacje o wynikach sprawdzianu po klasie szóstej i egzaminu gimnazjalnego. Dane te połączono z informacjami zebranymi w toku badania.

Realizacja badania

W trakcie trwania badania projekt był realizowany przy Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. Z tego względu w materiałach badawczych pojawiają się logo i odniesienia do tej właśnie instytucji jako jednostki zlecającej badania. Od września 2012 roku projekt był kontynuowany w Instytucie Badań Edukacyjnych.

Badanie składało się z trzech etapów. Szczegółowe informacje o przebiegu badania oraz stopach realizacji w poszczególnych etapach znajdują się w raportach technicznych.

Tabela 2. Terminy realizacji etapów badania

etap	klasa	termin	okienko badawcze	raporty techniczne
I	I	I – III 2010	1.II.2010 – 30.III.2010	Raport techniczny – I etap
II	III	IX – XI 2011	19.IX.2011 – 10.X.2011	Raport techniczny – II etap
III	III	IV-VI 2012	27.IV.2012 – 15.VI.2012	Raport techniczny – III etap

Realizacja badania w terenie, ze względu na swoją skalę, została powierzona firmom zewnętrznym, które wyłoniono w ramach przetargów publicznych. Pierwszy etap badania został zrealizowany przez konsorcjum Pracownia Badań Społecznych DGA i CBOS, drugi – przez InterActive Agencja Komunikacji Marketingowej, natomiast trzeci przez firmę EU−CONSULT Sp. z o.o. Koordynatorem badania z ramienia zespołu był Przemysław Majkut.

Narzędzia badawcze

W badaniu wykorzystano różne ankiety i testy (w tym skale standardowe). Narzędzia, które ze względu na swój charakter nie powinny być ujawniane oraz narzędzia, których prawa autorskie nie pozwalają nam na publikację, nie zostały zamieszczone na stronie. Pozostałe można pobrać klikając na linki poniżej.

Etap I:

Etap II:

Etap III: